Kampania na rzecz ochrony

Kampania na rzecz objęcia całej Puszczy parkiem narodowym trwa już ponad 20 lat. W 1996 roku udało się doprowadzić do powiększenia powierzchni Parku o 100%, w 1998 wprowadzono moratorium na wycinkę drzew ponadstuletnich, w 2003 powstała rozległa sieć rezerwatów przyrody. Kilkukrotnie wydawało się, że objęcie całej Puszczy parkiem jest na wyciągnięcie ręki, ale sprzeciw lokalnego lobby leśniczo-drzewnego był zbyt silny.

Demonstracja ws. Puszczy, Warszawa 1994. Fot. Janusz Korbel, link

Sprawa Puszczy nabrała ponownie tempa w 2011 roku, kiedy udało się doprowadzić do zatwierdzenia Planów Urządzenia Lasu znacznie redukujących wyrąb Puszczy. Jak się później okazało, puszczańskie nadleśnictwa nie zastosowały się do wprowadzonych ograniczeń. W 2014 roku cała polska część Puszczy została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W porozumieniu sygnowanym m.in. przez leśników podzielono Puszczę na 4 rodzaje stref, w 3 z nich obowiązuje zakaz pozyskania drewna.

Okres dobrych wiadomości skończył się w 2015 roku, wraz z objęciem urzędu Ministra Środowiska przez Jana Szyszkę. Wkrótce podpisany został aneks do Planu Urządzenia Lasu Nadleśnictwa Białowieża, trzykrotnie zwiększając planowane pozyskanie drewna. To był sygnał dla wzmożenia działań na rzecz Puszczy. Koalicja Kocham Puszczę uruchomiła petycję domagającą się zaprzestania wycinki (dotychczas podpisało ją ponad 160 tysięcy osób). W wielu miastach Polski odbyły się demonstracje i protesty. Na miejscu zawiązała się inicjatywa Lokalsi Przeciwko Wycince Puszczy Białowieskiej, zwracając uwagę, że wiele miejscowych osób chce zaprzestania dewastacji Puszczy i rozwoju w oparciu o turystykę, a nie pozyskiwanie drewna. Działania monitoringowe zaczęli prowadzić Strażnicy Puszczy. Dostarczone przez nich dane o zakresie wycinki posłużyły między innymi do zainteresowania sprawą Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i UNESCO.

W maju 2017 roku kampania weszły w nowy etap. Okazało się, że – mimo powszechnego oburzenia, petycji oraz presji ze strony Komisji Europejskiej – intensywność wycinek rośnie. Aktywiści i aktywistki rozpoczęli akcje bezpośrednie w Puszczy, polegające m.in. na blokowaniu pracy harwesterów, czy zbiorowym łamaniu wprowadzonych niedawno zakazów wstępu do lasu. O tym przeczytacie więcej w kolejnym dziale.