Las naturalny

Co to właściwie znaczy “las naturalny”? To miejsce, gdzie przyroda rządzi się własnymi prawami, ma potencjał adaptowania się do zmian, a narodziny i śmierć nie są zarządzane przez człowieka. Poniżej omawiamy kilka szczególnych cech takiego lasu.

Martwe drzewa

W lesie naturalnym nawet ⅓ drzew jest martwa. Takie stojące lub leżące kłody są super istotne dla funkcjonowania lasu i wielu organizmów – sami zobaczcie na rysunku. Wiele z gatunków związanych z martwym drewnem jest zagrożonych wyginięciem. W lesie gospodarczym nie znajdą swoich ulubionych siedlisk, bo z punktu widzenia eksploatacji lasu umierające drzewa to marnujący się surowiec. Co z tego, że są świetnym domem np. dla dzięciołów, ważne, że nie będzie z nich desek. Ta perspektywa zakorzeniła się tak mocno, że wiele osób uważa naturalne puszczańskie drzewostany za nieestetyczne, ‘bałaganiarskie’.

 

Wielkie drzewa i wielka różnorodność

 

Jak często spotykacie w polskich lasach wielkie dęby? Albo drzewostany lipowe? Poza Puszczą Białowieską to prawie niemożliwe. Wielkie drzewa zostały w większości wycięte, kolejne pokolenia dorastają tylko do wieku rębności (dąb ~120 lat, olsza ~60 lat itd.) Bogate, liściaste siedliska zostały zamienione na pola uprawne, albo zniknęły pod monokulturowymi nasadzeniami sosny, świerka czy dębu. W Puszczy to (jeszcze) wygląda inaczej. Na jej obszarze znajduje się około 3 tysięcy dębów o obwodzie pnia przekraczającym 400 cm. Ich zagęszczenie w Rezerwacie Ścisłym jest kilkunastokrotnie większe niż w otaczającym lesie gospodarczym. Takie są efekty 100 lat gospodarki leśnej w Puszczy… Wyraźna jest też różnica w składzie gatunkowym i wieku – zobaczcie na wykresach (źródło: prof. R. Kowalczyk, link).